Bepaal in september zelf de prijs die jij betaalt!

De hoofdgraadmeter van de Amsterdamse beurs. De Amsterdam Exchange Index, ook wel AEX Index of kortweg AEX genoemd. We hebben het wekelijks over de prestaties van de AEX, maar wat zit er nou precies onder de motorkap. Vandaag nemen we haar eens goed onder de loep en kijken we hoe onze eigen hoofdgraadmeter nou precies werkt. Dit is de AEX in feiten in cijfers.

Het begin.

In onze serie beursbeginselen leggen we uit dat de oorsprong van de aandelenhandel in Nederland ligt. De Amsterdamse beurs is dan ook de oudste in de wereld. Maar onze index kwam pas veel later ten tonele. Op 3 januari 1983 zag ze het licht en begon ze met een stand van 100 gulden. In 2001 werd dat met de invoering van de euro teruggerekend naar een stand van 45 euro en 38 cent.

Samenstelling.

De AEX bestaat uit de 25 grootste beursgenoteerde bedrijven aan de Amsterdamse beurs. Die moeten wel ieder aan de voorwaarde voldoen dat tenminste 25% van de aandelen in de afgelopen 12 maanden verhandeld is. Die regel is bedacht om te garanderen dat er ook daadwerkelijk gehandeld kan worden in de bedrijven die onderdeel zijn van de AEX.

De 25 bedrijven die uiteindelijk in de AEX komen worden allemaal een gewicht toegekend. Dat gebeurt op basis van hun beurswaarde, wat de simpele som is van koersprijs vermenigvuldigd met het aantal uitstaande aandelen. Dit zorgt ervoor dat er enkele zwaargewichten in de AEX zitten tegenover een hele serie aan lichtgewichten. Op dit moment is de ranglijst bestaat de ranglijst uit de volgende 25 bedrijven.

AEX in feiten en cijfers

Daar zie je duidelijk dat de verdeling behoorlijk scheef is. Wat ons meteen brengt tot een van de grootste kritiekpunten op de index. Want zoals we zien is een investering in de AEX vooral een investering in ASML, SHELL en UNILEVER. Samen zijn zij goed voor ruim 40% van het gewicht van de index. ASML weegt in haar eentje meer dan de onderste helft van de lijst bij elkaar opgeteld. Wat betekent dat het voor de AEX vooral belangrijk is dat de dames en heren in Veldhoven een lekkere dag hebben.

Een direct gevolg hiervan is dat ook enkele sectoren zwaar vertegenwoordig zijn. Zo is de technologiesector goed voor ruim 20% van de index terwijl er maar 3 van 25 bedrijven in de lijst uit die sector komen. De financiële dienstverleners, die 5 afgevaardigden hebben in de lijst, komen samen niet eens tot een gewicht van 8%.

Onderhoud.

Omdat de samenstelling van de index wordt gedaan op basis van de beurswaarde van ieder bedrijf, dient er regelmatig onderhoud plaats te vinden. Die beurswaarde (prijs x aandelen) verandert namelijk met iedere koerstik.

Op de derde vrijdag van maart vindt er groot onderhoud plaats. Men kijkt dan of de ranglijst op basis van de dan geldende beurswaardes moet worden aangepast. Dit resulteert vrijwel altijd in aangepaste gewichten voor de 25 bedrijven in de AEX. Maar kan er ook toe leiden dat een bedrijf van de ranglijst moet verdwijnen. Dat kan zijn omdat dat bedrijf niet meer aan de voorwaarden voldoet, omdat er nieuwe bedrijven op de beurs zijn gekomen of omdat anderen dit bedrijf hebben ingehaald qua beurswaarde. Zo gebeurde het dat afgelopen maart AALBERTS en VOPAK plaats moesten maken voor ASM INTERNATIONAL en JUST EAT TAKEAWAY.

Naast de grote beurt in maart, vindt er op de derde vrijdag van juni, september en december klein onderhoud plaats. Daarbij wordt vooral gekeken of er in de tussentijd bedrijven naar de beurs zijn gegaan of dat er mogelijk bedrijven zijn verdwenen. Door overnames, faillissementen en beursgangen verandert het aantal beursgenoteerde bedrijven door het jaar heen en dus kijkt men regelmatig wat dat met de ranglijst doet. Zo zal het vrij snel duidelijk zijn of Douwe Egberts na haar beursgang kans maakt om opgenomen te worden in de AEX.

Transparant.

Euronext heeft een heel regelboek waarin precies wordt uitgelegd hoe de index precies tot stand komt. Omdat ze zo transparant zijn in de regels rondom de samenstelling, is de samenstelling van AEX heel voorspelbaar. Iets wat als een groot pluspunt wordt gezien. De maatstaven zijn dan ook vrij klip en klaar. Op een paar voorwaarden na gaat de grootste simpelweg aan kop.

Dit heeft ertoe geleid dat de hoofdgraadmeter goed met haar tijd is meegegaan. In 2008 was de weging van de financiële sector bijvoorbeeld nog 40%. Een van de redenen dat de crisis toen een flinke impact had op de index. Anno 2020 zijn de banken en verzekeraars samen nog maar goed voor zo’n 8%. En is technologie nu de grootste sector. Iets dat veel beter bij de huidige tijd past.

Er worden geen ESG factoren overwogen voor de bedrijven die zijn opgenomen in de AEX. Wat betekent dat er niet wordt gekeken naar hoe bedrijven omgaan met items als milieu, arbeidvoorwaarden, maatschappelijke impact, corruptie en tal van andere zaken die de duistere kant van ondernemen vaak voortbrengt. Dat betekent niet dat de indexautomatisch bestaat uit boefjes, maar wel dat de hoeveelheid milieuverontreiniging waar een bedrijf verantwoordelijk voor is geen invloed heeft op de positie in de ranglijst. Dit maakt de AEX minder bruikbaar als belegging voor de activist, die wel veel waarde hecht aan deze factoren.

Ook kijkt men niet naar hoe ‘Nederlands’ een bedrijf is. Kritiek dat bijvoorbeeld ARCELORMITTAL regelmatig ten deel valt omdat ze nauwelijks een band met Nederland hebben. Maar ze zijn in Amsterdam genoteerd en dus zijn ze onderdeel van de AEX.

Een Spiegel.

De AEX is in feite gewoon een directe weerspiegeling van de grootste bedrijven die te koop zijn op de Amsterdamse beurs. En die weerspiegeling is zoals de werkelijkheid is. Scheef!

Persoonlijk vind ik het wel fraai dat EURONEXT het zo klip en klaar presenteert. Want de AEX laat prima zien hoe de verdeling op dit moment is en heeft laten zien met haar tijd mee te kunnen gaan. Je kunt wel boos worden op de spiegel voor het beeld dat ze laat zien, maar daar schiet je weinig mee op.

Daarbij is Nederlands vernuft duidelijk boven komen drijven in de vorm ASML. Met de allerbeste chipmachines ter wereld hebben de dames en heren uit Veldhoven de absolute koppositie op het Damrak weten te veroveren. Daar moeten zelfs de critici bewondering voor hebben.


0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *